Dolegliwości wrzodowe u psów

wrzody-u-psa

Długotrwały stres, spowodowany wielogodzinnym samotnym przebywaniem pupila w domu, podawanie leków przeciwbólowych czy przeciwzapalnych, skutecznych u ludzi, ale nienadających się dla zwierząt to przyczyny wrzodów żołądka, które coraz częściej wykrywa się u naszych psów.

Nazywa się je chorobą cywilizacyjną. Powstawaniu wrzodów przewodu pokarmowego już u młodych ludzi sprzyjają nieregularne posiłki, spożywane w pośpiechu, w połączeniu z dużą porcją stresu. Czy z takich samych powodów tworzą się one u naszych czworonożnych przyjaciół?

O przyczynach choroby wrzodowej u psów i metodach jej leczenia, rozmawiamy z dr. hab. Krzysztofem Kubiakiem z Katedry Chorób Wewnętrznych z Kliniką Koni, Psów i Kotów Wydziału Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.

Portal Pies: Od lekarzy weterynarii kilka razy słyszałem, że nasze psy coraz częściej cierpią na wrzody żołądka. Rzeczywiście jest coraz gorzej?
Krzysztof Kubiak: Ta choroba daje się psom we znaki od dawna, ale wykrywamy ją częściej, gdyż możliwości diagnostyczne są coraz lepsze. Nowoczesnym sprzętem do badań endoskopowych dysponują cztery ośrodki akademickie, ale też coraz więcej prywatnych klinik weterynaryjnych w całej Polsce. Zajmuję się tymi badaniami prawie dwadzieścia lat i pamiętam, że kiedyś w naszej katedrze wykonywano pojedyncze endoskopie, czasem jedną na miesiąc, a teraz nawet kilka dziennie. A więc badanie stało się dość powszechne, standardowe.

PP: Czyli im więcej badań, tym więcej wykrywanych schorzeń?
KK: Tak, ale statystyka chorób żołądka jest cały czas podobna. Najczęstsze są stany zapalne, w drugiej kolejności połknięte przez psy ciała obce, potem wrzody, a następnie choroby nowotworowe.

PP: Jakiej części psiej populacji to dotyczy?
KK: Z moich obserwacji wynika, że jest to nieduży odsetek, jeśli weźmiemy pod uwagę wszystkie choroby.

PP: U ludzi choroba wrzodowa daje wyjątkowo kłopotliwe objawy. A po czym właściciel psa może nabrać podejrzeń, że dolega ona jego zwierzęciu?
KK: Objawy są mało charakterystyczne. Najważniejsze symptomy to: zmienny apetyt, postępująca utrata masy ciała, spadek kondycji, posmutnienie i wymioty. Wrzody tworzą się zwykle w części odźwiernikowej żołądka i na krzywiźnie mniejszej – to okolica szczególnie narażona na takie problemy.

PP: Wymioty towarzyszą wielu chorobom. Jak poznać, że świadczą właśnie o wrzodach?
KK: Obecność w nich świeżej krwi albo takiej, która przypomina fusy po kawie, względnie skrzepy krwi, stanowi bezwzględne wskazanie do badań endoskopowych. I wówczas często stwierdzamy duże wrzody. Oczywiście po wcześniejszym przeprowadzeniu dokładnego wywiadu lekarskiego, badania klinicznego i dodatkowych badań laboratoryjnych.

PP: Czy chorobę wrzodową można zdiagnozować bez wykonania gastroskopii? Pytam, bo nie wszystkie lecznice dysponują taką aparaturą.
KK: Jest to trudne, tymczasem badanie endoskopowe nie zostawia żadnych wątpliwości. W dodatku oprócz tego, że możemy obejrzeć wnętrze narządu, jest to dodatkowa możliwość pobrania wycinków do badania histopatologicznego. Bo owrzodzenia mogą się utworzyć również w żołądku, w którym rozwija się choroba nowotworowa – rozpadający się nowotwór powoduje czasami powstanie niszy wrzodowej.

PP: Do takiej diagnostyki trzeba zapewne psiego pacjenta specjalnie przygotować?
KK: Przed badaniem najważniejsza jest 24-godzinna głodówka, a sześć godzin przed nim nie dajemy psu już żadnych płynów. Ponieważ endoskop wkładamy do przewodu pokarmowego przez jamę ustną, musimy pacjenta znieczulić. Z narkozy pies wybudza się w ciągu godziny po badaniu, czasem podajemy specjalne leki, by pomóc mu wrócić do formy. Ale dzięki zabiegowi mamy dokładny obraz tego, co się dzieje.

PP: Jakie są konsekwencje nieleczenia wrzodów?
KK: W skrajnych przypadkach może dojść nawet do perforacji ścianek żołądka, a to prosta droga do wstrząsu, zapalenia otrzewnej i w konsekwencji do śmierci. Jednakże wrzody olbrzymie, które mogą do tego prowadzić, występują stosunkowo rzadko. Najczęstsze są drobne owrzodzenia błony śluzowej.

PP: Jakie są koszty leczenia tej choroby?
KK: Leki nie są drogie. Cała kuracja to koszt od kilkudziesięciu do kilkuset złotych. Z kolei pełna diagnostyka endoskopowa łącznie z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego, w naszej klinice, zamyka się w 300 złotych. Wyjaśnijmy, że zabieg przeprowadza się zespołowo: jedna osoba obsługuje endoskop, druga pomaga przy pobieraniu wycinków błony śluzowej, a trzecia kontroluje znieczulenie pacjenta.

PP: Z tego, co Pan mówi, wynika, że zwykle rokowania są dobre.
KK:
Nawet bardzo dobre. Złe są tylko wtedy, kiedy mamy do czynienia z wrzodami o podłożu nowotworowym. Wrzody trawienne czy te wywołane podawaniem psom niesterydowych leków przeciwzapalnych, jeśli są małe, z reguły skutecznie leczy się terapią farmakologiczną.

PP: Jakie są przyczyny choroby wrzodowej u psów?
KK: Zanim je wymienię, chciałbym podkreślić, że żołądek psa, jak i kota, ma wiele mechanizmów, które chronią go przed uszkodzeniem. Pierwszy z nich to błona śluzowa, której najbardziej mogą zaszkodzić czynniki agresywne, takie jak połknięte przez zwierzę ciała obce, zwłaszcza ostro zakończone. Fatalnie działają też niektóre leki, no i żrące substancje chemiczne.

PP: Które leki są niebezpieczne?
KK: Te, które stosują powszechnie ludzie jako przeciwzapalne, przeciwbólowe. Często sami właściciele psów doprowadzają zwierzęta do wrzodów żołądka, podając im bez konsultacji z lekarzem weterynarii środki z grupy niesterydowych, na bazie ibuprofenu czy kwasu acetylosalicylowego. Tymczasem psy i koty powinny otrzymywać specjalne leki weterynaryjne, które różnią się od ludzkich innym, selektywnym mechanizmem działania. Dzięki temu nie wywołują skutków gastropatycznych, czyli nie niszczą błony śluzowej żołądka.

PP: Czy, tak jak u ludzi, do rozwinięcia się choroby wrzodowej może się przyczynić bakteria Helicobacter pylori?
KK: Kilka lat temu prowadziliśmy badania nad częstością występowania tej bakterii, ale też innych gatunków. Okazało się, że Helicobacter pylori występuje u psów stosunkowo rzadko, natomiast pojawiają się inne gatunki bakterii, np. Helicobacter heilmannii czy felis. Z badań nie wynika wprost, że te bakterie mogą powodować wrzody żołądka. Wiemy natomiast, że zakażenie nimi jest równie częste u zwierząt chorych, jak i zdrowych. Dlatego w postępowaniu terapeutycznym przyjęliśmy zasadę, że jeśli mamy stan zapalny żołądka czy owrzodzenia i towarzyszy temu infekcja bakterią Helicobacter, podajemy dodatkowo antybiotyki.

PP: Można powiedzieć, że są rasy szczególnie narażone na tę chorobę? A wiek, wielkość psa czy płeć mają jakieś znaczenie?
KK: Nie stwierdzono predyspozycji rasowej do tej choroby. Ani też związanej z wiekiem, bo wrzody są zwykle diagnozowane u zwierząt mających od 3 do 12 lat. Myślę, że podobnie jak u ludzi najważniejsze są predyspozycje osobnicze, a więc genetyczne, i tryb życia. Moim zdaniem na takie schorzenie najbardziej są narażone psy, które mają tendencje do denerwowania się. Zwłaszcza te zostawiane na wiele godzin same w domu. Stres to bardzo poważny czynnik, gdyż powoduje niedokrwienie błony śluzowej żołądka, co może prowadzić do stanu zapalnego żołądka lub do choroby wrzodowej. Po prostu osłabiają się mechanizmy obronne organizmu psa.

PP: Wiemy już, jak leczyć chorobę wrzodową. Ważniejsze jest jednak, jak jej zapobiegać…
KK: Przede wszystkim nie podawajmy psom żadnych leków bez konsultacji z lekarzem weterynarii. Nawet dwu-, trzykrotne zażycie przez zwierzę ludzkich preparatów przeciwzapalnych może prowadzić u niego do owrzodzenia żołądka. Mieliśmy takie przypadki w klinice. Oczywiście pies musi być odpowiednio żywiony dobrą, zbilansowaną karmą. No i trzeba ograniczyć sytuacje stresowe w jego życiu. Aby uspokoić właścicieli psów, dodam na koniec, że nie każdy czynnik agresywny, który może wywołać zapalenie żołądka czy owrzodzenie jego błony śluzowej, od razu poczyni szkody w organizmie zwierzęcia. Zdolności regeneracyjne błony śluzowej są bowiem naprawdę duże.

Dr Agnieszka Kurosad, Katedra Chorób Wewnętrznych z Kliniką Koni, Psów i Kotów Wydziału Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu

Rozmawiał Maciej Sas

Dieta w stanach zapalnych żołądka i chorobie wrzodowej

Dieta powinna być lekkostrawna, odciążająca mechanicznie i chemicznie przewód pokarmowy, czyli zawierająca niewielką ilość włókna i tłuszczu. Wykluczone są przyprawy: sól, pieprz, zioła, które wzmagają wydzielanie gruczołów przewodu pokarmowego. Jedzenie przygotowane domowym sposobem powinno się składać z gotowanego ryżu i niewielkiej ilości mięsa drobiowego.

Przeczytaj czego nie może jeść pies.

W zależności od poprawy stanu zdrowia pacjenta dietę można wzbogacić w źródło łatwostrawnego tłuszczu (oleje roślinne, z ryb) i uzupełnić preparatem witaminowo-mineralnym. W pierwszym etapie leczenia choroby wrzodowej zazwyczaj odradza się podawanie źródeł włókna w postaci marchwi, brokułów, pietruszki, selera. Natomiast gdy stan psa się ustabilizuje, można dodawać do pożywienia niewielkie ilości włókna w postaci produktów gotowanych i rozdrobnionych.

Drugim istotnym elementem diety jest serwowanie posiłków częściej niż zazwyczaj (nie dwa razy dziennie, ale cztery, pięć razy) i w mniejszych porcjach. Składniki jedzenia muszą być dobrze ugotowane, zwłaszcza produkty węglowodanowe, i rozdrobnione (siekane, krojone, a nawet mielone). Wygodniejszym rozwiązaniem są karmy komercyjne, zarówno suche, jak i wilgotne, przeznaczone dla psów z chorobami przewodu pokarmowego.

W początkowym etapie leczenia zaleca się jedzenie z puszek, i to nawet w formie pasztetów, ponieważ pies nie ma zdolności żucia i dokładnego rozdrabniania pokarmów, co naraża błonę śluzową żołądka na podrażnienie.

W kuracji choroby wrzodowej nie można zapominać o podawaniu leków, które działają ochronnie na błonę śluzową żołądka (np. siemię lniane, sukralfat w preparacie, np. Ulgastran) i zobojętniają sok żołądkowy (zawiesiny wodorotlenku glinu i magnezu, np. preparaty Alumag, Manti, Magnosil), oraz o standardowej terapii farmakologicznej.

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Jak oceniasz ten artykuł?

Kliknij, aby ocenić

Średnia ocena / 5. Liczba głosów

KOMENTARZE

Dodaj komentarz

O AUTORZE

PRZECZYTAJ WIĘCEJ CIEKAWYCH ARTYKUŁÓW

Ciekawostki

Dlaczego depcze i drapie?

Większość psów, nim umości się w legowisku, wydrapuje w nim niewidzialną jamę lub udeptuje dołek, kręcąc się wokół własnej osi.

RASY PSÓW

newsletter

Otrzymuj informacje
o najnowszych poradach prosto do swojej skrzynki

Podaj swój adres