Ciąża urojona u psa – przyczyny, objawy i postępowanie

Ciąża urojona u psa

Organizm suczki w ciąży urojonej zachowuje się, jakby była ona w ciąży i urodziła szczenięta, mimo że w ciąży nie była. Za wszystko odpowiadają wahania hormonalne związane z cyklem płciowym. Objawy ciąży urojonej u psa do złudzenia przypominają te charakterystyczne dla suk w okresie okołoporodowym. Chcesz wiedzieć, skąd się bierze ciąża rzekoma? Przeczytaj.

Co to jest ciąża urojona i jakie są jej przyczyny u psów?

Ciąża urojona, nazywana często rzekomą, to zespół objawów charakterystycznych dla ciężarnych samic lub suczek w połogu, mimo braku zapłodnienia, braku płodów w macicy i braku porodu. Zjawisko jest bardzo powszechne u suczek, które nie zostały poddane kastracji.

Nie stanowi zazwyczaj zagrożenia dla zdrowia czy życia psów, ale jej wystąpienie wiąże się z niewątpliwym stresem dla samej suki, jak i wszystkich domowników. Należy liczyć się również z możliwością wystąpienia powikłań.

Ciąża urojona występuje jedynie u części niekastrowanych suk. Objawy pojawiają się zazwyczaj 3 do 12 tygodni po cieczce i mogą się utrzymywać nawet przez kilka tygodni. Organizm suki jest „przekonany” o tym, że ta była w ciąży i urodziła szczenięta, dlatego przygotowuje się do wychowywania potomstwa. Z tego powodu suka zaczyna się inaczej zachowywać.

Instynkt i burza hormonów podpowiadają jej, że powinna budować gniazdo i go bronić. W sutkach pojawia się też mleko, niezbędne do wychowania szczeniąt. Za wszystko jest odpowiedzialny spadek stężenia progesteronu i wzrost stężenia prolaktyny.

W ciąży prawdziwej poziom progesteronu jest wysoki, ponieważ to jeden z hormonów podtrzymujących ciążę. Gdy dochodzi do jego obniżenia, organizm odczytuje ten sygnał jak poród, więc zaczyna się mobilizować, by móc odchować potomstwo.

Kiedy może pojawić się ciąża urojona u suki?

Ciąża rzekoma występuje u suk niekastrowanych. Może występować po każdej cieczce, podczas której suka nie zaszła w ciążę lub po którejś z kolei – brak tutaj reguły. To zjawisko obserwuje się u wszystkich dojrzałych płciowo suk, niezależnie od rasy, pochodzenia czy wieku. Część płodnych samic może nigdy nie mieć ciąż urojonych. Wszystko zależy od indywidualnych wahań hormonalnych i tego, czy spadek progesteronu jest nagły.

Pojawienie się w domu szczenięcia czy kocięcia może rozbudzić instynkt macierzyński suczki i predysponować ją do wystąpienia ciąży rzekomej. Wówczas suczka zachowuje się jak biologiczna matka nowego zwierzęcia – opiekuje się nim, wylizuje, broni przed obcymi oraz chce je karmić.

Ciąża rzekoma występuje często, jeśli w domu znajduje się też suczka karmiąca. Instynkt macierzyński jest wówczas bardzo silnie wyrażony. Suka może być agresywna wobec tej odchowującej potomstwo. To bardzo stresująca sytuacja dla obu psów.

Uwaga! Wśród niektórych opiekunów panuje mit, który mówi o tym, że suka powinna przynajmniej raz w życiu zajść w ciążę i urodzić szczenięta. Ma to rzekomo zapobiegać ropnemu zapaleniu macicy (ropomaciczu) w przyszłości, nowotworom układu płciowego i ciąży urojonej. W żadnym z przypadków nie jest to prawda. Ciąża w żaden sposób nie wpływa na potencjalne ciąże rzekome w przyszłości. Suka nie musi, a wręcz nie powinna rodzić szczeniąt, jeśli nie jest przeznaczona do rozrodu.

Jakie objawy ma suczka w urojonej ciąży?

Objawy są zróżnicowane – jest to kwestia indywidualna. Nie każda suczka przechodzi ciążę rzekomą w ten sam sposób i każda kolejna ciąża urojona u suki może wyglądać zupełnie inaczej, nie ma tu reguły.

Suki przechodzące ciążę rzekomą często odczuwają silny instynkt macierzyński. Z tego powodu budują gniazdo. Mogą gromadzić zabawki w legowisku, bronić ich i się nimi opiekować. Innymi słowy, traktują je jak swoje potomstwo. Nieczęsto zdarza się też, że biorą pod swoją opiekę inne zwierzęta, np. koty.

Mogą przejawiać objawy agresji wobec opiekunów lub innych zwierząt, czyli np. warczeć czy szczerzyć zęby, gdy ktoś podejdzie zbyt blisko gniazda. Niechętnie je opuszczają, dlatego nie będą zainteresowane spacerami, a kiedy już uda Ci się nakłonić je do wyjścia na zewnątrz, mogą chcieć wracać od razu po załatwieniu podstawowych potrzeb fizjologicznych.

Charakterystycznym objawem ciąży urojonej jest obrzmienie i zaczerwienienie sutków. Przy omacywaniu są ciepłe, czasem nawet bolesne. Dodatkowo, może wydobywać się z nich biała wydzielina mleczna. Suczka często je liże, co jeszcze bardziej pobudza gruczoł mlekowy do produkcji większej ilości mleka. Cały obrys brzucha wydaje się powiększony.

Niektóre suczki w ciąży urojonej zachowują się zupełnie inaczej niż typowy obraz schorzenia. Wolą spędzać czas samotnie, są apatyczne, tracą chęć do zabawy, nawet jeśli je do niej zachęcasz. Dużo śpią i mogą mieć zmniejszony lub zmienny apetyt.

Diagnoza i leczenie suczki w ciąży rzekomej

Objawy ciąży rzekomej są charakterystyczne, ale też na tyle autentyczne, że można je pomylić z objawami ciąży prawdziwej u psa. Jeśli istnieje choć niewielka szansa na to, że suka może być w ciąży, poinformuj o tym lekarza weterynarii. Leki, które pomagają w leczeniu ciąży rzekomej i łagodzeniu jej objawów, mogą być niebezpieczne dla płodów. Po ich podaniu najprawdopodobniej dojdzie do obumarcia płodów i przerwania ciąży – dlatego konieczna jest dokładna diagnostyka.

Lekarz weterynarii przeprowadzi z Tobą wywiad, by dowiedzieć się:

  • kiedy suczka miała ostatnią cieczkę,
  • kiedy zaczęły się objawy,
  • czy jest szansa, że mogła zostać pokryta.

Następnie zbada klinicznie psa i oceni jego zachowanie. Obrzękłe sutki ze skąpą ilością mleka są wskazaniem do wykonania badania USG jamy brzusznej i sprawdzenia obrazu macicy. To badanie bezpieczne zarówno dla suczki, jak i jej potencjalnego potomstwa. W większości przypadków nie wymaga dodatkowego znieczulenia. Brak płodów w macicy i brak zmian (charakterystycznych dla okresu połogu) w narządzie rodnym bezwzględnie świadczy o tym, że to ciąża urojona. Wówczas można wdrożyć odpowiednie leczenie, które nie zawsze wiąże się z podawaniem leków.

Najważniejsze, co należy zrobić, to zmienić podejście do suczki w domu, stosując się do kilku zasad. Większość suczek buduje gniazdo, czyli znosi koce i zabawki do jednego miejsca i ich pilnuje. Nie pozwalaj jej na to. Suki nie należy głaskać (zwłaszcza po sutkach) czy przytulać się do niej. Nie reaguj, jeśli wymusza na Tobie uwagę i pieszczoty. Zabierz jej wszystkie zabawki, nie baw się z nią i nie zachęcaj do zabawy, nawet na spacerach. Schowaj też jej ulubione legowisko i zastąp je innym lub matą dla psów.

Nie pozwalaj jej też lizać swoich sutków, bo to tylko pobudza organizm do produkcji mleka. Jeśli zauważysz, że zaczyna nadmiernie interesować się sutkami lub po prostu szuka zabawek czy jest niespokojna, zabieraj ją na spacery. Chodzi przede wszystkim o to, by odwrócić jej uwagę.

W przypadku, gdy nie możesz wyjść z nią w tej chwili na spacer, a jest niespokojna, przygotuj dla niej matę węchową lub zabawkę edukacyjną dla psów. Ukryj w nich nagrody w postaci psich smakołyków. Suczka nie powinna tego typu zabawek traktować jak swoich młodych, dlatego mogą być stosowane u suki w ciąży urojonej. Przeczytaj też artykuł o zabawkach dla psa.

Pod żadnym pozorem nie masuj sutków suki, nie smaruj ich niczym, ani nie próbuj wyciskać z nich mlecznej wydzieliny. Skutek takich działań odwrotny od zamierzonego- dajesz tylko sygnał organizmowi psa do zwiększenia produkcji mleka. Aktywny hormonalnie gruczoł mlekowy jest pobudzany, gdy zostaje pusty, natomiast zaleganie mleka w gruczołach mlekowych jest wskazane, by objawy ciąży rzekomej minęły.

Dobrym pomysłem jest zmiana otoczenia, w którym przebywa suczka. Jeśli masz możliwość wyjazdu na kilka dni do innego miejsca, np. do rodziny lub znajomych, zabierz ją ze sobą. Może to dać dobre efekty i przyspieszyć leczenie. Dzięki temu pupil szybciej zapomni o swoim „potomstwie” i objawy szybciej miną.

Lekarz weterynarii może podjąć decyzję o zmianie diety, zmniejszając dzienną podaż kalorii. Pamiętaj, by nie wprowadzać takich zmian na własną rękę i zawsze konsultować się z lekarzem weterynarii. Specjalista może też zastosować środki odkażające na sutki, co zapobiega ewentualnej infekcji gruczołu mlekowego i sutków.

Leczenie farmakologiczne jest wskazane, jeśli:

  • suczka ma silnie wyrażone objawy ciąży rzekomej, czyli silnie nabrzmiałe, bardzo ciepłe sutki (występuje zapalenie gruczołu mlekowego)

lub

  • jest agresywna i za wszelką cenę chce bronić swojego gniazda lub objawy ciąży rzekomej utrzymują się dłużej niż 2-3 tygodnie.

Wówczas lekarz weterynarii stosuje preparaty, które hamują produkcję prolaktyny, czyli hormonu odpowiadającego między innymi za objawy ciąży rzekomej. Leczenie trwa zazwyczaj około 5-10 dni, choć jest to kwestia indywidualna – zależy od stanu klinicznego i objawów psa oraz rodzaju preparatu.

Pamiętaj, by nigdy nie podawać pupilowi leków farmakologicznych nieprzeznaczonych dla psów. Stosowanie ludzkich leków przeciwzapalnych może skończyć się dla psa zatruciem. Podobnie użycie plastrów rozgrzewających na obrzękniętą listwę mleczną nie pomoże, a wręcz zaszkodzi dalszemu leczeniu. Chcąc pomóc, możesz zaszkodzić. Najlepsze co możesz zrobić dla ukochanego psa, to leczenie pod okiem specjalisty, czyli lekarza weterynarii.

Ciąża urojona u suki – jakie są jej konsekwencje?

Najczęstszym powikłaniem ciąży urojonej jest zapalenie gruczołów mlekowych. Sprzyjają temu zastoje mleka w gruczołach. Suczka wówczas odczuwa silną bolesność w okolicy listwy mlecznej, dlatego może ją intensywnie lizać i się nią interesować. Gruczoł staje się wówczas ciepły i twardy – rozwija się zapalenie.

Przewlekłe, nieleczone zapalenie gruczołów mlekowych prowadzi do uogólnienia procesu chorobowego, co stanowi zagrożenie dla zdrowia lub życia zwierzęcia.

Może wówczas dojść do:

  • zakażenia krwi (posocznicy/sepsy),
  • podwyższenia wewnętrznej temperatury ciała (powyżej 39° C),
  • wymiotów,
  • biegunki,
  • apatii i osłabienia organizmu,
  • braku lub osłabienia apetytu.

Należy się wówczas jak najszybciej udać z psem do lekarza weterynarii na wizytę. Najprawdopodobniej konieczne będzie zastosowanie leczenia, które ma zwalczyć ciążę urojoną oraz  towarzyszące jej powikłania.

Przewlekłe zapalenie gruczołu mlekowego i zaleganie w nim mlecznej wydzieliny sprzyja też nowotworzeniu. Nowotwory gruczołu mlekowego (nowotwory sutka) często mają charakter złośliwy, mogą szybko się rozwijać i dawać przerzuty do innych narządów wewnętrznych. Dlatego zastosowanie odpowiedniego leczenia i zapobieganie ciąży urojonej jest niezwykle istotne, jeśli chodzi o ochronę zdrowia i dobrostanu zwierząt.

Ciąża rzekoma u psa – jak zapobiegać?

Jedyną skuteczną metodą zapobiegania ciąży rzekomej u zwierząt jest kastracja (sterylizacja), czyli trwałe pozbawienie popędu płciowego i płodności. Ciąża urojona to tylko jedna z konsekwencji, która wiąże się z opieką nad niewykastrowaną suką. Bardzo częstą przypadłością, niejednokrotnie zagrażającą życiu suk, jest także tzw. ropomacicze, czyli ropne zapalenie macicy. Kastracja (sterylizacja) raz na zawsze rozwiązuje problem niektórych schorzeń związanych z układem rozrodczym  i zaburzeniami cyklu płciowego.

Jeśli Twoja suczka nie jest przeznaczona do rozrodu, powinna zostać wykastrowana. Płodne psy odczuwają popęd płciowy. Niezaspokojenie go bardzo stresuje zwierzęta, dlatego najlepsze co możesz zrobić, to umówić suczkę na kastrację w przychodni weterynaryjnej.

Porozmawiaj z lekarzem weterynarii o możliwościach. Zwierzę kastruje się wtedy, gdy ciąża rzekoma u suki minie, czyli znikną wszystkie charakterystyczne objawy. Przeprowadzenie operacji w momencie, gdy pies ma ciążę urojoną, może spowodować, że suka będzie miała przez bardzo długi czas laktację, mimo kastracji. Jest to uwarunkowane hormonalnie. Laktacja może trwać wówczas nawet przez kilka lat po kastracji, dlatego ciąża rzekoma jest jednym z najważniejszych przeciwwskazań do przeprowadzenia operacji. Sprawdź więcej informacji o kastracji psa.

Trudno powiedzieć, kiedy ciąża rzekoma się skończy. Nastąpi to na pewno szybciej, jeśli leczenie będzie wspomagane środkami farmakologicznymi. Jeśli chcesz jak najszybciej umówić się na operację, obserwuj suczkę. Gdy jej zachowanie wróci do normy, przestanie lizać sutki i w gruczołach mlekowych nie będzie już mleka, zapisz ją na wizytę do lekarza weterynarii w celu potwierdzenia zakończenia leczenia oraz umówienia się na kastrację.

Jak oceniasz ten artykuł?

Kliknij, aby ocenić

Średnia ocena 5 / 5. Liczba głosów 1

KOMENTARZE

Dodaj komentarz

O AUTORZE

newsletter

Otrzymuj informacje
o najnowszych poradach prosto do swojej skrzynki

Podaj swój adres