środa, 18 lipca 2018

Przydatne w obcych krajach: 15 zagranicznych idiomów…

4 stycznia 2018 00:07 1 komentarz

Przydatne w obcych krajach: 15 zagranicznych idiomów…

Uczycie się języka angielskiego? Zapewne zdajecie sobie sprawę, że każdy język posiada swoiste nieprzetłumaczalne „smaczki”, czyli idiomy – wyrażenia, których niosą sens odmienny od dosłownego, który zazwyczaj jest lekko absurdalny.

Polskimi idiomami są np. flaki z olejem (coś bardzo nudnego), bułka z masłem (łatwizna) czy piąte koło u wozu (coś zbędnego, co zawadza). Nie tak rzadko w obcojęzycznych idiomach występują psy lub wilki:

Anglia:Idiomy, powiedzenia, przysłowia z psem
1) “Hair of the dog” albo “hair of the dog that bit you” – dosłownie: psi włos/ włos psa, który cię ugryzł. Znaczenie: klin na kaca. Idiom pochodzi z błędnego (i niebezpiecznego dla zdrowia) przeświadczenia, jakoby porannego kaca skutecznie niweluje tzw. klin, czyli wypicie porcji alkoholu, którym upiliśmy się poprzedniego dnia. Idiom pochodzi z czasów starożytnych, kiedy wierzono, że kiedy kogoś ugryzie wściekły pies, na ranę należy położyć jego włos, jako rodzaj szczepionki (z myśl zasady, że w odpowiednich proporcjach lekiem może być to, co szkodzi).

2) “Dog days” – dosłownie: psie dni. Znaczenie: upał, kanikuła. Ten idiom również ma starożytne pochodzenie. Psimi dniami nazywamy upalny okres między lipcem a sierpniem, kiedy na niebie pojawia się Syriusz, „psia gwiazda”, po łacinie caniculus. W czasie „dog days” uskarżamy się na przegrzanie i rozdrażnienie. Więcej o kanikule i pozostałych gwiezdnych psach pisaliśmy TUTAJ.

3) “Wag the dog” albo “the tail wagging the dog” – dosłownie: merdać psem/ ogon merda psem – skupianie się na mało istotnych sprawach, pomijąc te faktycznie ważne i pilne. Idiom podobny do naszego żartobliwego powiedzenia, że ktoś „nie widzi lasu, bo mu drzewa zasłaniają”.

4) „A shaggy dog story” – dosłownie: historia kudłatego psa. Znaczenie: długa zabawna historia o celowo bezsensownym zakończeniu. Tego typu dowcipy najczęściej opowiadane są w gronie znajomych, gdy najzabawniejszym składnikiem opowieści jest osobowość i elokwencja osoby opowiadającej, a nie jej puenta.

5)The quick brown fox jumps over the lazy dog” – dosłownie: prędki brązowy lis przeskakuje leniwego psa. W zasadzie nie jest to idiom, ale pangram – zdanie, które zawiera wszystkie litery angielskiego alfabetu. Wyrażenie to najprawdopodobnie po raz pierwszy pojawiło się w gazetce edukacyjnej w Michigan wiosną 1885 roku i służyło do ćwiczenia ręcznego pisania w szkole i w domu. Dziś to zdanie służy do testowania czcionek (tradycyjnych i komputerowych). W tym samym celu w języku polskim najczęściej używa się zdania „Zżółć gęślą jaźń”, i choć nie jest ono pangramem, zawiera wszystkie specyficzne dla języka polskiego litery. Istnieje jednak polski pangram, w którym występuje pies: „W niżach mógł zjeść truflę koń bądź psy”. Jego autorem jest Stanisław Jerzy Nowak.

Konie6) “Dog and pony show” – dosłownie: pies i kucyk szoł.  Rodzaj demonstracji lub prezentacji (szkolnej, biznesowej, akwizytorskiej), która jest bardzo efektowna w formie, lecz jednocześnie płytka (inaczej: przerost formy nad treścią). Idiom pochodzi z końca XIX wieku, kiedy w Ameryce bardzo popularna była wszelkiego rodzaju wędrowna „rozrywka na kółkach”. Podróżujące na wozach tresowane zwierzęta, konie i psy dostarczały widzom taniej uciechy.

7) “Every dog has its day” – dosłownie: każdy pies ma swój dzien. Znaczenie: każdy ma szansę zabłyszczeć i odnieść sukces. Idiom ten jest niemal dokładnym cytatem z Szekspirowskiego „Hamleta” (akt V, scena 1), w którym duński książę wygłasza zdanie: „Bo choć Herkules w trudach siebie przejdzie,/ Kot będzie miauczał, a dzień psa nadejdzie” (tłum. J. Paszkowski). Oryginał brzmi: “Let Hercules himself do what he may,/ The cat will mew, and dog will have his day”. Wyrażenie to pochodzi z wydanego w 1545 angielskiego wydania „Przysłów” Erazma z Rotterdamu, gdzie pojawia się wariant powyższego idiomu: “A dogge hath a day” (W sensie: pies miał swój dzień).

8) “Barking up the wrong tree” – dosłownie: szczekanie na złe drzewo. Znaczenie: kierowanie nadmiernej uwagi lub wysiłku na przedsięwzięcie, które z gruntu jest skazane na porażkę, albo: oskarżanie niewinnej osoby.

Niemcy:
9) „Stać jak zmoknięty pudel” – być strapionym, posępnym. Polski odpowiednik: stać jak kołek albo być jak mokra kura.

Włochy:
10) „Mieszkać w wilczym zadku” – mieszkać bardzo daleko, na odludziu. Polski odpowiednik: mieszkać tam, gdzie diabeł mówi dobranoc; gdzie wrony zawracają; gdzie psy szczekają… no, sami wiecie czym 😉

EN_00926748_0133Francja:
11) „Se regarder en chiens de faïence” – dosłownie: patrzeć się na siebie jak ceramiczne pieski – spoglądać na siebie chłodno, z nieufnością. Polski odpowiednik: patrzeć na siebie spode łba.

Portugalia:
12) „Quem não tem cão caça com gato”– dosłownie: kto nie ma psa, poluje z kotami – kto musi coś koniecznie zrobić, poradzi sobie z tym, co ma (lub z namiastką tego, co akurat jest mu potrzebne). Polski odpowiednik: na bezrybiu i rak ryba.

Chorwacja:
13) „Mi o vuku” – dosłownie: mówić o wilku – gdy osoba, o której właśnie się rozmawia, znienacka się pojawia. Polskim odpowiednim jest wyrażenie „o wilku mowa [a wilk tu]”. Powiedzenie to ma starożytny rodowód, już Rzymianie mówili: „Lupus in fabula” (wilk w bajce), co nawiązuje do bajek Ezopa, w których bohaterami były zwierzęta.

Ukraina:
14) „Робота не вовк, в ліс не втіче” – dosłownie: robota nie wilk, w las nie ucieknie. W języku polskim zamiast wilka występuje zając („Praca nie zając…”). Oznacza to, że  jakieś zadanie lub pracę można odpuścić, bo później i tak trzeba będzie ją wykonać; wymówka od pracy, zachęta do wypoczunku, leniuchowania.

EN_00992726_426515) Co ciekawe, w paru europejskich językach pojawia się ten sam idiom: „Być głodnym jak wilk” (czyli bardzo, śmiertelnie). Tak się mówi po włosku, turecku („Kurt gibi açım”), kornwalijsku („Yma nown bleyth dhymm”) oraz oczywiście po polsku. Możemy domniemywać, że jest to jeden z najstarszych idiomów na świecie. Już prehistoryczni ludzie obserwowali wygłodniałe wilki rozszarpujące ofiarę – i stąd wzięło się określenie… wilczego głodu 😉

Więcej polskich przysłów i idiomów, w których pojawiają się psy, znajdziecie TUTAJ.

Przy opracowaniu artykułu skorzystano m.in. z eseju Melvina Peñi dla Dogster.com

Przydatne w obcych krajach: 15 zagranicznych idiomów… Reviewed by on . Przydatne w obcych krajach: 15 zagranicznych idiomów... Uczycie się języka angielskiego? Zapewne zdajecie sobie sprawę, że każdy język posiada swoiste nieprzetł Przydatne w obcych krajach: 15 zagranicznych idiomów... Uczycie się języka angielskiego? Zapewne zdajecie sobie sprawę, że każdy język posiada swoiste nieprzetł Rating: 0

komentarze (1)

Zostaw komentarz

Musisz być zalogowany aby zostawić komentarz.

scroll to top