piątek, 24 listopada 2017

Rodzina czy stado?

20 października 2017 12:00 Zostaw komentarz
F57-759552

Rodzina czy stado?

Rodzina czy stado?

Najczęściej mieszkają z nami pod jednym dachem, ale czy postrzegają nas jako bliskich krewnych, dwunożnych znajomych, czy raczej obcych? I jak my mamy traktować naszych podopiecznych, skoro przez dziesiątki lat na temat psio-ludzkich relacji powstało tak wiele teorii?

W latach 20. ubiegłego wieku norweski biolog Thorleif Schjelderup-Ebbe, obserwując kury, zauważył, że w sytuacji kryzysowej dochodzi pomiędzy nimi do rywalizacji o dostęp do zasobów i ustalana jest hierarchia społeczna oparta na dominacji. Niektóre ptaki były dziobane przez wszystkich członków stada, ale same nie miały prawa atakować. Z kolei inne były dziobane tylko przez kury stojące w hierarchii wyżej, a same dziobały znajdujące się w niej niżej. Była też jedna kura, która mogła dziobać wszystkie pozostałe i posiadała nieograniczony dostęp do jedzenia, sama przy tym nie stając się obiektem ataków. Ten ptak został opisany jako osobnik dominujący. Wydawać by się mogło, że w wyniku takich walk stado kur przestanie istnieć, bo samo się unicestwi. Nic podobnego. Gdy hierarchia zostanie już ustalona, pomiędzy zwierzętami panuje pokój i każde z nich zna swoje miejsce. Zjawisko to nazwano hierarchią dominacji, ustalaną przy pomocy zachowań wrogich (agonistycznych).

Hierarchiczne wilki

Opisane przez Ebbego zachowania zaciekawiły innych uczonych na tyle, że zaczęli poszukiwać w świecie zwierząt, a nawet ludzi, analogicznych przypadków. W latach 40. w Niemczech prowadzono obserwacje na wilkach żyjących w niewoli, które również ustalały pomiędzy sobą hierarchię opartą na demonstrowaniu siły i wymuszaniu posłuszeństwa. Osobnik dominujący miał prawo posilać się jako pierwszy i bronić dostępu do jedzenia przed innymi. Pomiędzy członkami stada dochodziło do sprzeczek, jeśli któryś z wilków stojących niżej w hierarchii odważył się rzucić dominującemu wyzwanie. Zauważono, że agresja w watasze jest zrytualizowana i sprowadza się do teatralnych demonstracji siły, niepołączonych z rozlewem krwi. Aczkolwiek zdarzały się przypadki, że któryś z wilków został zagryziony przez pozostałe. Więcej światła na hierarchię wilczego stada rzuciły późniejsze badania Davida Mecha przeprowadzone wśród zwierząt żyjących w naturalnym środowisku. Wyniki jego obserwacji znacznie odbiegały od tych z lat 40. To właśnie ten uczony jest twórcą terminu „samiec i samica alfa”, określającego parę rodzicielską w grupie rodzinnej wilków. Stado tworzą osobniki spokrewnione ze sobą, które razem polują i wychowują potomstwo, dzieląc się z nim nadwyżką pokarmu. Szczenięta są otaczane troskliwą opieką i jedzą jako pierwsze, bo to od nich zależy przyszłość watahy. Rozmnaża się tylko para rodzicielska – wszystkie wilki w stadzie pochodzą od niej. Hierarchia w takiej rodzinie jest nie tyle narzucana przez dominującego osobnika, co raczej uznawana przez zwierzęta stojące w niej niżej. Wygląda to trochę tak, jakby wilki „wybierały” swojego przywódcę, uznając jego przewagę fizyczną i intelektualną. Osobnik alfa prowadzi polowanie i decyduje o tym, gdzie i kiedy stado się przemieszcza.

Rodzina psio-ludzka

Uznano, że skoro psy pochodzą od wilków, to w ich świecie obowiązują wilcze zasady hierarchii i dominacji. A ponieważ czworonogi mieszkają z ludźmi, właśnie ich postrzegają jako członków swojego stada. Człowiek powinien zatem przejąć rolę osobnika alfa, zanim zrobi to pupil, który zechce podporządkować sobie dwunożnego pobratymca przy pomocy zachowań agresywnych. Codzienne życie z psami zdawało się potwierdzać taką tezę. Właściciele interpretowali zachowania agresywne swoich ulubieńców jako przejaw dominacji i korzystając ze wskazówek treserów, starali się przywrócić właściwą hierarchię w stadzie, stosując kary i zmuszając zwierzęta siłą do demonstracji uległości. Dominacja zrobiła wielką karierę. Przy pomocy tego pojęcia – wytrychu – można było wyjaśniać wszelkie niepożądane zachowania podopiecznego („Dlaczego pies mnie gryzie? Bo chce dominować! Po czym mogę poznać, że pies chce mnie zdominować? Bo gryzie!”). Stało się również skutecznym straszakiem, a zarazem lekarstwem na wszystkie problemy behawioralne.

Pages →  1 2 3

Rodzina czy stado? Reviewed by on . [caption id="attachment_1409" align="alignleft" width="270"] Rodzina czy stado?[/caption] Rodzina czy stado? Najczęściej mieszkają z nami pod jednym dachem, ale [caption id="attachment_1409" align="alignleft" width="270"] Rodzina czy stado?[/caption] Rodzina czy stado? Najczęściej mieszkają z nami pod jednym dachem, ale Rating: 0

Zostaw komentarz

Musisz być zalogowany aby zostawić komentarz.

scroll to top